Home‎ > ‎Interviews‎ > ‎

Tony Rombouts (S. Wouters, 2010)

Datum

20 dec. 2010

Plaats

Wilrijk (telefonisch interview)

Bio

Interview

Ik had het graag met u even gehad over de vroege happeningscene in Antwerpen tijdens de jaren zestig. De eerste happening door Panamarenko & co op de Groenplaats viel samen met een literair gebeuren, dat u mede organiseerde, in het Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven. Wat is de link tussen beide gebeurtenissen?

De happening op de Groenplaats was niet gepland. Die van ons uiteraard wel, want om iets te organiseren in het Letterenhuis dat moet veel van te voren worden aangevraagd. Er waren overal in de stad, op de Groenplaats en zo, gedichten aangeplakt en dat ging dan verder binnen.

Ik heb gelezen dat daar die gedichten ook geprojecteerd werden.

Ja, maar die waren ook overal in de stad te zien. Over het Vleeshuis, dat toen een wijk was met veel verkrotte huizen, en in vitrines en op het Conscience Plein.

Waren dat dan uitsluitend affiches of werd er ook met bijvoorbeeld krijt geschreven?

Neen, ook met krijt en viltstiften op de etalages.

Op het Conscienceplein, dat doet me denken aan Ludo Mich die daar ook een happening of naar eigen zeggen, een performance, hield. Had u ook contact met Ludo Mich?

Neen, dat was een andere entourage, laat ik het zo stellen.

Yoshio Nakajima deed ook een performance met water tijdens het literaire gebeuren in het Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven. Had dit een bepaalde bedoeling of symboliek?

Nakajima bracht daar iets onverwacht. De conciërge van het Letterenhuis was verbaasd, maar greep toch niet in of belde de politie niet. Nakajima goot water in zilverpapier, water als symbool. Poëzie is vloeibaar.

Een andere vroege happener, Wout Vercammen, kende u reeds van tevoren. Ik denk hierbij onder andere aan uw samenwerking voor de dichtbundel Stella Magnola uit 1963, waarbij Wout Vercammen de illustraties verzorgde. Hoe leerde u hem kennen?

Ik heb Wout Vercammen leren kennen in 1961-1962. Wij werkten veel samen voor allerlei tijdschriften (Stuip, Baal & Stuip).

Ik veronderstel dat u instond voor het literaire aspect en dat Wout Vercammen enkel de illustraties voor zijn rekening nam?

Dat klopt. Maar wij stelden ook samen tentoon, zoals in de Galerij Dorekens met Onderaards (1962).

Hingen die gedichten dan ook aan de muur?

Ja, maar wij lazen daar ook voor.

U had dus een sterke band met Wout Vercammen. Ook nog met andere happeners?

Met al de mensen die bezig waren met happenings. Wij zagen elkander dagelijks of op zijn minst om de twee à drie dagen. Dat was dan in cafés zoals het Pannenhuis, Den Engel of De Muze.

Wat voor beeldend werk maakte Wout Vercammen in die periode?

Heel abstract met golvende bewegingen. Niemand deed dat toen en dat verkocht ook goed.

Het valt me op dat, naar mijn weten, er geen monografie of boek over Wout Vercammen is uitgegeven?

Ja, dat klopt. Ik denk niet dat zoiets bestaat.

Een andere vroege happener was Hugo Heyrman. Kan u zich nog iets herinneren van zijn beeldend oeuvre in die periode?

Hij maakte heel figuratief werk, met surrealistische invloed. Vooral tekeningen, omdat we allemaal weinig geld hadden, voor doek. Ik herinner me ook nog driedimensionale werken in wikkels gehuld.

Ik heb een foto waarop Hugo Heyrman te zien in met neon-lampen op zijn schouder. Deze zou dateren uit 1963 en gemaakt zijn te Parijs. Zelf bestempelt hij dit gebeuren als een neon-happening. Hij wil hier echter niet verder op ingaan. Was u daar “toevallig” bij of weet u hier iets meer over?

Heyrman is erg veranderd. Hij noemt zich nu ook dokter, hij heeft die graad, maar hij is niet meer zo spontaan als vroeger. Maar die happening, dat zegt me niets.

Naar mijn gevoel, en ik beschik ook over enkele aanwijzingen, werd het blad Happening News na de eerste happening gemaakt. Kan dit kloppen?

Dat klopt, dat is achteraf pas gemaakt.

De tweede happening van Panamarenko & co greeep plaats te Oostende. Was u daar bij?

Ja, ik was bij veel van die vroege happenings.

Dat was in het Casino Kursaal te Oostende?

Neen, dat was buiten en daar werden teksten verbrand. Ik denk trouwens niet dat de politie er bij te pas kwam.

Er werd daar ook voorgelezen. Weet u nog wat daar precies werd voorgelezen?

Gedichten, maar van wie dat weet ik niet meer.

Was Yoshio Nakajima daar ook aanwezig?

Dat weet ik niet meer...

Een beetje later werden er ook provo-happenings georganiseerd door Koen Calliauw op de Groenplaats. Hoe schat u de invloed van de vroege happenings in op het Antwerpse provotariaat?

Dat was veel later, maar hoewel ik helemaal niets heb tegen provo, waren die happenings meer politiek, waarbij het om de eerste happenings slechts ging om de kunst en dat spreekt mij meer aan...


Interview: Stefan Wouters 
Transcriptie: Stefan Wouters 
Eindredactie: Thomas Crombez
Comments