Home‎ > ‎Events‎ > ‎1960‎ > ‎

Mama, kijk, zonder handen!

Timeline

Date

12 January 1960

Place

Brussel, Koninklijke Vlaamse Schouwburg, Arduinkaai 7, 1000 Brussel

Participants

Nationaal Toneel van België // Hugo Claus // Edward Deleu

Auteur: Hugo Claus; regie: Edward Deleu *** tragikomedie *** “Experimenteel toneel, waar men met zeer gemengde gevoelens naar kijkt. Een stuk, dat in velerlei opzichten kennelijk niet veel meer dan een experiment wil zijn en waar hier en daar werkelijk met de pet naar de kunst wordt gegooid, maar op sommige plaatsen bepaald met creativiteit. Van echte gaafheid is geen sprake. Van een blijspel in de traditionele zin evenmin. De dialoog is knap, flitsend, soepel en intelligent. De schrijver spot onverbiddelijk en hard met de nozem-mentaliteit, die de oudere generatie zo vaak ergert en die spot is hier en daar bevrijdend. De onwaarachtigheid en de huichelarij van de “angry young men” komt even scherp naar voren, als de innerlijke onzekerheid en het waarachtig gebrek aan levensrichting en houding die men de kenmerken van de nozem noemt. […] Het publiek in Brussel reageerde niet bijzonder enthousiast op deze alles bij elkaar ietwat bizarre belevenis.” ['Première in Brusselse Schouwburg “Mama, kijk, zonder handen”: ietwat bizarre belevenis. Claus spot met nozems in experimenteel toneelstuk'. In: Het Parool, 21 januari 1960] *** “Claus volgde de lijn van Beckett, maar op grote afstand: de vorm wekt soms herinneringen op aan “Wachten op Godot”. Maar er is een fundamenteel verschil. Claus zet zijn figuren scherp omgrensd neer, ze amuseren, verbijsteren ons soms met de onthulling van hun denkwereld, van hun zwakheden, maar als de rekening tenslotte wordt opgemaakt, is een weldadige mildheid de som.” ['Succes voor nieuw stuk van Claus. Wereldpremière in Brussel'. In: De Telegraaf, 21 januari 1960] *** ““Mama, kijk, zonder handen” is een blijspel, maar in de typisch Clausiaanse versie daarvan, die ongetwijfeld verre herinneringen oproept aan het magisch realisme van Dylan Thomas' “Onder het melkwoud” [dat Claus in 1957 vertaalde, n.v.d.r.]. Het evenwicht tussen magie en realiteit heeft Claus minder gevonden dan Thomas. Daarvoor heeft het stuk van de Vlaming te veel puur kolderieks.” ['Knappe première van Claus' blijspel “Mama, kijk, zonder handen”. Vlucht uit de moderne wereld'. 21 januari 1960] *** “Claus wordt hier opeens weer de provocante belhamel, die zich het recht aanmatigt de rangorde der waarden op onbeschaamde wijze op haar kop te zetten. Er is geen touw meer vast te knopen aan de kolder die hij verkoopt en de gewekte verwachtingen storten jammerlijk ineen.” [A.P., 'Toneel te Brussel. Claus rijdt zonder handen in de K.V.S.'. In: De Nieuwe Gids, 22 januari 1960] *** “Op verzoek van zijn vrienden heeft de auteur in een “verantwoording” zijn stuk trachten te bepalen. Hij zelf noemt het een “fabel”. Maar dan een eigentijdse fabel. Een fabel waarvan (zoals de meeste dingen in onze bange tijd) de elementen vervormd zijn vanuit hun eerste bedoeling nl. een moraal te putten uit een fantastisch gegeven. Het is een heksenketel van onzuiverheden, overbodigheden, onzekerheden, een geheel dat aan de fabel dimensies geeft, waardoor mensen van 1960 beter of klaarder bepaalde toespelingen op henzelf zullen begrijpen, aanvoelen, herkennen.” [L.P., 'Toneel te Brussel. Creatie van “Mama, kijk, zonder handen” van Hugo Claus'. In: Het Volk, 22 januari 1960] *** Naar de strekking gezien en ten overstaan van zijn vorige werken heeft Hugo Claus dus niets nieuws gebracht in “Mama, kijk, zonder handen”. Naar de vormgeving heeft hij een zeer plezierig werk geschreven, compleet gemaakt om de acteurs toe te laten te “acteren in grote stijl” en bestendig aangespitst, we zouden bijna schrijven: opgehitst door een gebloemde, geanimeerde, poëtische taal. De experimentele poëzie heeft hier gediend om acteurs genre Ko van Dijk toe te laten de zaal te doen gieren van het lachen.” [Jan Walravens, 'Mama, kijk, zonder handen'. In: De Groene Amsterdammer, 30 januari 1960]

Comments